середа, 24 вересня 2014 р.

Pomjjakshennia v ukrajinsskij latynci (perelik sliv popovniujettsia)

Vzhe pislia napysannia dvoch publikacij z novozaproponovanoju ukrajinsskoju latynkoju zitknuvsia z problemoju napysannia mjjakoho znaku. Z apostrofom ne vynykaje znachnych problem, prote z mjjakym znakom mozhna pomylyty zvychajne podvojennia.


Dali bude!

Ekzoplaneta

W mynulomu dopysi ja zaproponuvav vykorystovyvaty shche odyn variant ukrajinsskoji latynky. Tak oss - pravyla taki. Apostrof peredajettsia literoju "j" - napryklad:
- mjjakyj
- predjjavlennia
- pidjjizd
- pjjatt
- vjjazaty
- torfjjanyj
- zdorovjja
- mjjaso
- zvjjazok
- simjja
- burjjan
- kurjjer
- podvirjja
- zjjednaty
- zjjichaty
- triochjjarusnyj
- pjjesa
- pjjedestal
- mizhhirjja
- Marjjana
- Slovjjany
- objjednannia. 

Mjjakyj znak natomistt peredajettsia podvojenoju pryholostoju - napryklad:
- lezhatt
- lezhatymutt
- midd
- gedzz (gedzdz)
- palecc
- killce
- skrynnka
- zajchyssko
- Lucck
- Donecck
- kryvorizzkyj
- ttmianyj
- rizzbiar
- niannchyty
- brynnchaty,
ale vvich, vvichlyvyj, viddaty, viddil, zavvyshky, zzadu, obbyty, rozzbrojity, rozziava, osinnij toshcho. Tozh mozhutt vynyknuty pevni trudnoshchi v napysanni, ale zavzhdy mozhna sklasty perelik vyniatkiv.

Teper uryvok tekstu z Wikipediji:

Ekzoplaneta (davniohrecckoju εξω, exo - poza, zzovni) abo pozasonceva planeta - planeta, shcho obertajettsia navkolo inshoji zirky chy to pak drejfuje kosmichnym prostorom, sebto ne nalezhytt do Soniachnoji systemu.

Za ostannimy vidomostiamy, zahalna killkistt ekzoplanet u halaktyci Chumacckyj Shliach skladaje vid 100 milljardiv, shcho z nych - vid 5 do 20 milljardiv, imovirno, je zemlepodibnymy. Takozh, za potochnym ociniuvanniam, blyzzko 34 vidsotkiv soncepodibnych zirok utrymujutt na optymallnych dlia zhyttia orbitach zistavni z Zemleju planety.

Neuchyllno zrostaje chyslo vidomych pozasoncevych planet zavbillshky z Neptun. Ostannim chasom vidkryto takozh killkoro planet iz rozmiramy, blyzzkymy do zemnych. Nasiohodni jich vidkryvajutt perevazhno za dopomohoju riznomanitnych nepriamych metodyk detektuvannia, a ne vizuallnoho sposterezhennia. 

вівторок, 23 вересня 2014 р.

Unifikacija ukrajins'koji latynky

U poperednich publikacijach naholoshuvav uvahu na znakach, jaki varto zapozychyty z ches'koji ta pol's'koji abetok. Odyn z chytachiv moho dopysnyka - Pan Ihor Ivaniv zaproponuvav takyj variant abetky.

U podanij vyshche statti podajut'sia skladni vypadky napysannia ukrajins'koju latynkoju, a takozh cytujet'sia cikavyj vyraz - "Zhytymut' movy, jakymy rozmovliatymut' komp'jutery". Ostanni desiatylittia komp'jutery rozmovliajut' lyshe anhlijs'koju movoju - vsi movy prohramuvannia pobudovani na anhlijs'kij latynyci, jaka ne maje special'nych znakiv, jaki konche neobchidnia dlia chystoho vidtvorennia nashoji movy.

Jakshcho vy zauvazhyly, ciu zamitku ja pyshu bez tych znakiv, jaki proponuvav u mynulych dopysach. Sprava v tomu, shcho v nych nemaje velykoji neobchidnosti. Dovzhyna tekstiv ukrajins'koju movoju chaj nas ne liakaje - jaksho teksty j spravdi budut' zanadto dovhymy - todi vzhe v krajnij neobchidnosti mozhna vprovadyty novi litery. Poky-shcho u svojich poshukach ja dijshov vysnovku, shcho dlia komp'juteriv ukrains'ka mova bude najspryjniatnishoju bez dodatkovych liter z pol's'koji abo ches'koji abetok. M'jakyj znak ta apostrof mozhna poznachaty vidpovidno znakamy '' ta '. Tobto, m'jakyj  znak ce '', natomist'' apostrof z'javyt''sia u vyhliadi znaku '. Bilshe toho - dlia Internetu mozhna rozrobyty novi pravyla - napryklad zamist'' apostrofa podvojena litera "j", a zamist'' mjjakoho znaku podvojennia pryholosnoji - napryklad - jistt, malennkyj, zbillshennia, kolodiazz toshcho. Budutt zvychajno sladni vypadky - napryklad slovo "ssaty" - jak prochytaty?.. Todi mozhna robyty vyjniatky i zalyshyty dva varianty - z m'jakym znakom i apostrofom abo bez nych.

U budd-jakomu razi cej cherhovyj variant ukrajinsskoji latynky vyzhyve abo ni tillky pisslia joho aktyvnoho vykorystannia.